English Русский Finnish Norwegian Lappland

Bargoollisvuohta 2: Mearrabiras

Bargoollisvuođas dutket Barents-ábi radioaktiivvalašvuođa. Jagis 2012 dahket oktasaš čájánasaidčoagginmátkki Barents-ábi ala. Mátkkis lea ulbmil čoaggis sierralágan čájánasaid mearrabirrasis. Čájánasain analyserejit sihke dahkuávdnasiid ja luonddu radionuklidaid radioaktiivvalašvuođa.

MMBI vástida bargoollisvuođas 2. Dan doaimmat ja ulbmilat leat:

  1. Oktasaš dutkanmátkkit Barents-áhpái. Mátkkiid áigge čogget čájánasaid mearračázis ja bodnesedimeanttain ja vejolaččat čogget maid čájánasaid čáhceorganismmain, guliin ja mearralottiin. Čakčat 2012 MMBI, STUK ja NRPA ovddasteaddjit vižže ovttas sedimeantačájánasaid Barents-ábi riddoguovlluin.
  2. Čájánasaid váldin- ja gieđahallanmetodaid ja čájánasaid radioaktiivvalašvuođa meroštallanmetodaide laktáseaddji dieđuid lonohallan sierra oassebeliid gaskkas, bohtosiid ja dieđuid lonohallan mearrabirrasiid radioaktiivvalašvuođas ovddit guorahallamiin ja bohtosiid raporteren.
  3. Barents-ábi ja mearraorganismmaid radioaktiivvalašvuođa čielggadeapmi buot golmma riikka ovttasbargun, ovddeš dieđuid ođasmahttin ođđa dutkanbohtosiin ja bohtosiid čohkken ovtta diehtovuđđui.
  4. Kárttá hábmen Eurohpá arktalaš mearraguovlluid radioaktiivvalašvuođas.
  5. Analyhtalaš dárkkodeapmi radionuklidaid gálduin ja johtinvugiin arktalaš guovllu mearraekosystemain.
  6. Barents-ábi radioaktiivvalaš nuoskkideami nuppástuvvama modealla ráhkadeapmi. Modealla  ráhkadeapmi váldá vuhtii ođđa dutkanbohtosiid ja arkiivadieđuid.
  7. Mearrabirrasa radionuklidaid dássedeattu rehkenastin ja daid johtinvugiid árvvoštallan. Dasa gullet maid biebmoráidalasat, maid bajimusas leat olbmot.
  8. Ruošša ja Norgga mearramodeallaid veardádallan; radionuklidaid johtin Barents-ábis ja arktalaš mearraguovlluin ja daidda gullevaš modeallaid ođasmahttin ja buorideapmi.